سیستمهای JIT

سیستم تولید بهنگام ( Just In Time  که به اختصار آن را JIT می نامند) یک نوع استراتژی مدیریتی است که سفارش مواد اولیه را بطور مستقیم با تولید نهایی کالا هماهنگ می‌کند. شرکت‌ها به کمک این استراتژی موجودی انبار خود را  کنترل کرده و بهره‌وری خود را افزایش می دهند و از ضایعات خود می کاهند بدین ترتیب که فقط در صورت نیاز تولید، کالایی را سفارش می دهند. در این روش، تولید کنندگان باید تقاضا را با دقت پیش بینی کنند و هزینه های مربوط به انبار را کاهش دهند.

سیستم تولید بهنگام نقطه مقابل سیستم تولید معمولی و سنتی قرار دارد که در آن تولید کنندگان اقدام به تولید و انبار کالا می کنند.

در سیستم تولید بهنگام با کاهش موجودی کالا در انبار به افزایش بهره وری شرکت کمک می شود. لازم به ذکر است که سیستم تولید بهنگام را در دنیا با نام شرکت خودروسازی تویوتا می شناسند چرا که برای اولین بار این شرکت ژاپنی بود که در دهه نود میلادی این سیستم را ابداع کرد. موفقیت این سیستم بر تولید پایدار، ساخت با کیفیت بالا،عدم خرابی ماشین آلات و تامین کنندگان قابل اعتماد، استوار است.

با این اوصاف می توان گفت استفاده از این سیستم دارای مزایای زیادی است که شرکتها و تولیدکنندگان را به استفاده از آن ترغیب می کند. به عبارتی دیگر این سیستم‌های تولید بهنگام مزایای متعددی نسبت به مدل‌های سنتی دارند. بعنوان مثال عملیات تولید کالا کوتاه است، یعنی تولید کنندگان می‌توانند به سرعت از یک محصول به محصولی دیگر بروند. همچنین این روش باعث کاهش هزینه‌های انبارداری می شود. شرکت‌ها یا تولیدکنندگان هزینه کمتری صرف خرید مواد خام می‌کنند زیرا که فقط مواد کافی برای تولید محصولات سفارش داده‌شده می‌خرند و نه بیشتر.

 با این وجود این سوال پیش می آید که آیا این سیستم تولید بهنگام دارای معایب نیز هست؟ باید در جواب گفت که بله. همانند همه کارها این سیستم هم دارای معایب مخصوص به خود است. مهمترین آن بوجود آمدن اختلال در چرخه تامین است. بعنوان مثال، اگر یک تامین‌کننده مواد خام دچار اشکال شود و نتواند مواد اولیه را به موقع تحویل کارخانه دهد، می‌تواند باعث قطع کل فرآیند تولید شود و در نتیجه آن، یک سفارش غیر منتظره ناگهانی برای تولید کالاها می تواند باعث به تاخیر افتادن تحویل محصولات تمام‌شده به مشتریان شود.

بعنوان مثال بروز یک آتش سوزی در یکی از کارخانجات تامین کننده قطعات شرکت خودروسازی تویوتا در دهه نود میلادی باعث شد تا این چرخه تولید برای هفته ها متوقف شود. و همین مسئله باعث شد تا کارخانجات قطعه ساز دیگر نیز تولید خود را متوقف کنند زیرا که شرکت تویوتا تا مدتها نیازی به قطعات دیگر برای تولید و مونتاژ خودرو نداشت. همین مسئله باعث به بار آمدن میلیاردها ین خسارت شد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مدیریت پروژه و مباحث مربوط به آن می توانید به صفحات زیر مراجعه کنید:

بررسی چرخه طول عمر مدیریت یک پروژه

بازنگری کنترلها و فرآیند مدیریت ریسک